ข้อเสนอการลดผลกระทบต่อสุขภาพจากมลพิษในอากาศโดยเฉพาะ PM2.5

รองศาสตราจารย์นายแพทย์นิธิพัฒน์​ เจียรกุล
นายกสมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

Air Quality Index (AQI) เป็นดัชนีแสดงคุณภาพอากาศแวดล้อมตัวเราที่จะช่วยบอกได้ว่าในขณะนั้นคุณภาพอากาศบริสุทธิ์ดีสำหรับการหายใจหรือไม่ และถ้าไม่ดีจะมีผลกระทบจนถึงขึ้นเป็นอันตรายต่อสุขภาพของเราอย่างไร อีกทั้งในระยะยาวจะส่งผลกระทบมากน้อยเพียงใด การคำนวณ AQI ได้จากการเฉลี่ยค่าระดับความเข้มข้นของมลพิษหลักในอากาศ 5 ชนิดคือ

  1. อนุภาคมลพิษ (particulate pollution) ปัจจุบันแยกย่อยเป็น
    • อนุภาคที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยน้อยกว่า 10 ไมโครเมตร (PM10)
    • อนุภาคที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยน้อยกว่า 2.5 ไมโครเมตร (PM2.5)
  2. ก๊าซโอโซนที่ระดับพื้นผิวโลก
  3. ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์
  4. ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์

AQI เปรียบเสมือนไม้บรรทัดวัดคุณภาพอากาศตั้งแต่ค่า 0 จนถึง 500 ค่ายิ่งน้อยอากาศก็จะยิ่งบริสุทธิ์สำหรับมนุษย์เรา ในทางตรงกันข้ามค่ายิ่งมากคุณภาพชีวิตเราจะถดถอยจนถึงขั้นเป็นภัยคุกคามต่อชีวิตได้ ดังตัวอย่างเกณฑ์ที่หน่วยงานป้องกันสภาวะแวดล้อมของประเทศสหรัฐอเมริกา (U.S. Environmental Protection Agency; EPA) เผยแพร่ตั้งแต่ปี พ.ศ.​ 2557 คือ

AQIสัญลักษณ์สีระดับคุณภาพอากาศ
0-50เขียวดี
51-100เหลืองปานกลาง
101-150ส้มมีผลกระทบต่อสุขภาพของคนกลุ่มเสี่ยง (เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคระบบการหายใจ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง)
151-200แดงมีผลกระทบต่อสุขภาพของคนกลุ่มเสี่ยงและคนทั่วไป
251-300ม่วงคุกคามต่อสุขภาพ
301-500น้ำตาลแดงเป็นอันตรายต่อสุขภาพ

การรายงานผลค่า AQI ในแต่ละวันจะรายงานค่าสูงสุดของมลพิษแต่ละชนิด และจะรายงานภาพรวมของค่ามลพิษตัวที่สูงสุด ดังนั้นการติดตามผลจึงต้องดูทั้งค่าภาพรวมและค่ารายชนิดว่าสูงเกินระดับต่าง ๆ ตามตารางข้างต้นหรือไม่

ข้อเสนอมาตรการเมื่อค่า AQI ของมลพิษแต่ละชนิดโดยเฉพาะ PM2.5 เพิ่มสูงขึ้นคือ

เลื่อน

  • คนทั่วไป/คนกลุ่มเสี่ยง ปรับเวลาการออกไปกลางแจ้ง
  • โรงเรียน/หน่วยงาน ปรับเวลาการเข้า-เลิก
  • ยานพาหนะ ปรับเวลาการเข้าพื้นที่เสี่ยง

ลด

  • คนทั่วไป/คนกลุ่มเสี่ยง ลดเวลาการออกไปกลางแจ้ง
  • โรงเรียน/หน่วยงาน ลดชั่วโมงเรียน/ทำงาน
  • ยานพาหนะ จำกัดการเข้าพื้นที่เสี่ยง

ละ

  • คนทั่วไป/กลุ่มเสี่ยง งดการออกไปกลางแจ้ง
  • โรงเรียน/หน่วยงาน เปิดเรียน/ทำงาน เท่าที่จำเป็น
  • ยานพาหนะ งดการเข้าพื้นที่เสี่ยง

เลิก

  • คนทั่วไป/คนกลุ่มเสี่ยง อยู่ในที่พักอาศัย ควบคุมมลพิษในตัวอาคาร
  • โรงเรียน/หน่วยงาน ปิดเรียน เปิดทำงานเฉพาะหน่วยงานพื้นฐาน เช่น โรงพยาบาล สาธารณูปโภค เป็นต้น
  • ยานพาหนะ งดยานพาหนะส่วนบุคคล

ทั้งนี้มาตรการที่เสนอจะใช้เฉพาะช่วงเวลาสั้น ๆ เท่านั้น และต้องมีมาตรการลดปริมาณมลพิษในอากาศโดยเฉพาะ PM2.5 ในระยะยาวควบคู่กันไปด้วย


Leave a comment

Your email address will not be published.


*